-vervolg- Klasse Vogels  - Aves

..

Orde spechtvogels - Piciformes

Familie echte Spechten - Picidae

..

#Grote bonte specht - Dendrocopos major, 23 cm

De grote bonte specht kan heel goed langs boomstammen omhoogklimmen omdat twee tenen van iedere poot naar voren wijzen en twee naar achteren. Daardoor heeft hij flink houvast als hij met zijn scherpe snavel gaten beitelt. Hij kan wel twintig keer per seconde met zijn snavel op een tak roffelen. Zijn verenkleed is zwart met witte vlekken. De dekveren onder zijn staart zijn vuurrood. Het mannetje heeft ook nog een vuurrode nek.

De Grote bonte specht eet allerlei insecten die hij in de lucht vangt. Ook eet hij zaden van bijvoorbeeld de grove den, spar en berk. Hij weet zelfs noten stuk te krijgen door ze in een boomspleet te duwen en dan zo met zijn snavel te bewerken dat hij bij de noot onder de schil kan komen.
.

Zwarte specht - Drypcopus martius, 45 cm

Het is een pikzwarte vogel met een rode kruin; de vrouwtjes hebben een rode vlek op het achterhoofd. De snavel is witachtig met een zwarte punt.

.
Groene specht - Picus viridis, 32 cm

De groene specht is groen van boven en grijs van onderen, heeft een rode kruin, zwarte kop en gele stuit. De mannetjes hebben een rode baardstreep. Zijn snavel is zachter dan van andere spechten en die gebruikt hij voor het beitelen in zacht hout, maar ook om gaten te boren op de grond op zoek naar mierennesten. Met zijn kleverige tong van wel 10 cm lang haalt hij deze eruit. Hij eet vooral mieren, kevers, motten en vliegen.
Hun nesten beitelen ze uit in een boom. Daar hebben ze zo'n 2 à 3 weken voor nodig.

---

Orde scharrelaarvogels - Coraciiformes

Nachtzwaluw - Caprimulgus europaeus

De nachtzwaluw leeft aan de rand van het bos. Hij vliegt alleen ‘s nachts en vangt met wijd opengesperde bek vliegende insecten. Dat zijn voornamelijk nachtvlinders. Hij vliegt volkomen geruisloos, omdat zijn vleugels met zachte veerstjes zijn bedekt.

Hij wordt ook wel geitenmelker genoemd omdat men vroeger dacht dat hij met zijn wijde bek de melk van geiten dronk. Hij gaat in de avondschemer echter alleen maar naar plaatsen waar veel vee graast en volop insecten te vinden zijn.

---

Orde Uilen - Strigidae

Het gezicht van een uil is sterk afgeplat en dit wordt de sluiter genoemd. Ze hebben hele pluizige veren.

Uilen zijn nachtvogels en hoofdzakelijk van kleine dieren leven. Ze hebben daarom een stevige haaksnavel en hele sterke grijpvoeten. Ze kunnen hun kop 180 graden draaien. Veel uilen hebben een derde ooglid wat ook wel knipvlies wordt genoemd. Ze verslinden hun prooi met huid en haar. De onverteerde resten komen er als 'braakballen' (of uilenballen) uitgespuwd.

Uilen komen veel in legendes en sprookjes voor. Als symbool staan uilen vaak voor wijsheid: goed kijken en niks zeggen.

Bosuil - Strix aluco, 38 cm

Het silhouet is slank en als hij schrikt kan zijn kop 180 graden draaien, maar als hij agressief wordt dan zet hij zijn veren op en zijn ogen wijdopen. Ze zijn meestal actief in de nachtelijke uren, maar hij houdt ervan om van tijd tot tijd een zonnebad te nemen
Zijn prooi is erg gevarieerd en bestaat uit insecten, zoals motten, kleine knaagdieren, vogeltjes, vissen, kikkers, slakken en wormen. Soms ook hagedissen en slangen. Vogels plukt hij om ze dan in zijn geheel door te slikken.
Hij kijkt vanaf een hoge uitkijkpost naar prooi en duikt er vervolgens op. Toch wordt prooi voornamelijk met zijn gehoor opgespoord. De vleugelslagen worden gedempt door de donsachtige randen op zijn slagpinnen.
Het nest van een bosuil is in een holle boom te vinden; dit is vaak een verlaten nest van eekhoorntjes of eksters. 
Hij braakt braakballen uit. Daarin zijn de resten te vinden van wat hij gegeten heeft. 

---

Orde havikachtigen - Accipitriformes

.

Slechtvalk - Falco peregrinus, 
Boomvalk 
.

Torenvalk - Falco tinnunculus, 34 cm 

Het mannetje heeft een grijze kop en staart en het vrouwtje heeft een zwarte band op de bruine staart. De torenvalk heeft puntige vleugels en een gevlekte borst.

De torenvalk is te herkennen aan het 'bidden' in de lucht. Het lijkt dan net of hij in de lucht stilstaat, maar beweegt dan heel snel met zijn vleugels. Hij speurt dan een groot gebied af op de grond en zoekt naar prooi: knaagdieren, kleinere vogels, grote insecten en wormen.
Ze bouwen zelf niet een echt een nest, maar vullen een boomholte of oud nest op met stokjes en stro. Ze nestelen ook wel in gebouwen zoals een kerktoren.

.

Smelleken - Falco columbarius

De slechtvalk bezoekt af en toe de heide. De boomvalk en smelleken broeden regelmatig op de heide. De boomvalk is vooral een insecteneter. Het smelleken eet vooral vogels.

#Buizerd - Buteo buteo

Roofvogels

De buizerd leeft voornamelijk van kleine knaagdieren op de heide.

Havik - Acciper gentilis en sperwer, Accipiter nisus

Roofvogels

Daar waar bomen en struiken op de heide staan, komen ook de havik en sperwer voor. Beide vogelsoorten eten vogels. De havik vangt ook graag konijnen.

---

Orde reigerachtigen - Ciconiiformes

#Blauwe reiger - Ardea cinerea, lengte 90 cm

De blauwe reiger nestelt samen met andere reigers in hoge bomen. Dit vormt samen een reigerkolonie. Het nest bestaat uit takken gevoerd met gras dat door het mannetje en het vrouwtje samen wordt gebouwd.

Ze eten hoofdzakelijk vis, amfibieën en grote insecten. Soms nemen ze ook kleine zoogdieren.

Hij krijst hees en roept 'kraak'.
.

Grote zilverreiger - Egretta alba, Zeldzame reigerachtig

##Roerdomp - Botaurus stellaris

Moerasvogel

Nesten van roerdompen zijn te vinden tussen het overjarig riet, dat in het water staat. Het nest is gebouwd op een onderlaag van oude plantenresten, zoals bladeren of oude stengels.

Ze leven van vis, amfibieën, kleine zoogdieren en grote waterinsecten.

---

Orde pelikaanachtigen - Pelecaniformes

Aalscholver, Phalacrocorax carbo
---

Orde eenden - Anserifirmes

.

Knobbelzwaan - Cygnus olor, jaarvogel
Zwanen
Ze maken een groot nest langs de waterkant. het mannetje voert de takken en riet een, en het vrouwtje maakt het nest. De 5 tot 7 eieren worden door beide ouders uitgebroe. het voedsel bestaat uit waterplanten, insecten en kikkers.

Grauwe gans - Anser anser, 80 cm
ganzen

Heeft eerder een rechtgaande dan waggelende gang.

#Canadese gans

#Wilde eend - Anas platyrhynchos, Watervogel, 58 cm

Wilde eenden broeden op de vochtige heide bij de vennen. Het nest bestaat uit bladeren en gras. Het vrouwtje brengt het eendengezin in haar eentje groot. Als ze voedsel gaat zoeken dan dekt ze de kuikentjes af met haar eigen dons. Als het vrouwtje op het nest zit krijgt het mannetje zijn 'eclipskleed' en dan lijkt hij erg veel op het bruine vrouwtje. In het najaar krijgen de mannetjes hun mooie verenpak weer terug. Hij is te herkennen aan zijn witte halsband en glinsterende donkergroene kop. Zijn vleugelspiegel is helderblauw en langs de randen is het wit en zwart.

Eenden verliezen ook ineens hun slagpennen en kunnen dan niet meer vliegen.

Ze voeden zich voornamelijk met insecten, maar ook met eikels, vliegenlarven, kikkers en vissen.

Het vrouwtje kan heel hard kwaken en het mannetje kwaakt heel nasaal.
.

#Krakeend - Anas strepera

#Kuifeend - Aythya fuligula

Tafeleend - Aythya ferina

Wintertaling - Anas crecca

---

Orde Colymbiformes

##Geoorde fuut—Podiceps nigroclois, 30 cm

Dodaars

---

Orde duiven - Columbifomers

.

Holenduif - Columba oenas, Duiven
,

Houtduif - Columba palumbus, 40 cm

Een houtduif heeft een witgroene halsvlek en een zwarte staartrand. De witte vleugelstreep scheidt de donkere bovenvleugel.
De houtduif houdt van groenten, eikels, beukennootjes, vlierbessen, onkruidzaad, wormen, slakken en insecten. Een duif eet ook wel eens grind; dit doet hij om het voedsel te malen in zijn spiermaag. De houtduif gebruikt zijn snavel als rietje om te drinken.
Tijdens de hofmakerij van de de baltsvlucht hoor je twee luide vleugelklappen.
Het mannetje en vrouwen bouwen samen het nest van twijgjes en meestal in een boom. De jongen worden gevoed met duivenmelk, een kaasachtige stof uit hun krop.

.
Turkse tortel - Streptopelia decaocto, 32 cm

Deze vogel woonde in Zuidoost-Europa en komt pas na 1947 in heel Europa voor. Hij is vaalgrijs met een bruin verenpak en heeft een zwart-witte nekring. 
Hij eet voornamelijk zaden, soms bladeren, torren, vruchten, rupsen, slakken en andere kleine dieren. Vooral de paarse bessen van de vlier lusten ze graag.
Het mannetje verzamelt het nestmateriaal en het vrouwtje bouwt een slordig nest in een boom. De jongen worden gevoed met duivenmelk, een kaapachtige stof uit de krop die rijk aan vet en proteïnen is.

.

---

Orde steltlopers en meeuwen - Charadriiformes

#Kokmeeuwen - Larus ridibundus, 38 cm

Kokmeeuwen zie je vaak bij de kust. Pas vorige eeuw zijn ze landinwaarts getrokken en kom je ze o.a. ook bij de heidevennen tegen. Ze zijn te herkennen aan een zwart vlekje achter het oog. Volwassen kokmeeuwen hebben rode poten. 

Ze eten voornamelijk insecten en trekken wormen uit de grond. Ook stelen ze hun voedsel van andere vogels. 

Ze broeden in kolonies met veel nesten bij elkaar. Het nest bestaat uit plantendelen en wordt op de grond gebouwd.

Als een kokmeeuw net wakker is, zie je hem vaak gapen.

Ze maken herhalende krijsende geluiden: kwèrr.

Stormmeeuw - Larus canus, Meeuwen

Sternen

##Zwarte stern - Chlidonias niger,

Zwartkopmeeuw - larus merlanocephalus, Meeuwen

Wulp - Numenius arquata, 55 cm,,Grootste waadloper

Vroeg in het jaar is de wulp op de vochtige heidevelden te vinden.

Kievit - Vanellus vanellu, 30 cm, Waadvogel

---

Familie echte rallen - Rallidae

Meerkoet - Fulica atra, 33 cm

De meerkoet is zwart, heeft een witte bles op het voorhoofd en een witte snavel. De tenen hebben aan de zijkanten huidlobben, de zwemvliezen ontbreken. Ze kunnen goed zwemmen en duiken. Bij het zwemmen maken ze schokkende bewegingen met hun kop. Het zijn van de rallenfamilie een van de beste vliegers. Meerkoeten leven in een tamelijk groot kolonieverband. Ze verdedigen hun territorium heel fel.
Ze eten waterplanten, rietscheuten, gras, vis, kleine zoogdieren en insecten zoals kevers en torren.
Hun vrij grote nesten liggen in ondiep water, zijn goed beschut in de rietkragen en zijn van plantenmateriaal, rietstengels en bladeren, opgebouwd. Het mannetje verzamelt het materiaal en het vrouwtje maakt het nest. Het mannetje bouwt nadat de jongen zijn uitgebroed een platform waar ze 's nachts op kunnen rusten en warm gehouden kunnen worden.

.
Waterhoen - Gallinula chloropus, 38 cm 

De waterhoen heeft een rode snavel en voorhoofd, witte onderstaartveren en een witte stip op de flank. Het is een van de mooiste ralsoorten.
Ze eten kleine dieren, wormen, slakken, vis, bladeren, zaden en bessen.
Hun nest bestaat uit twijgen en riet, gevoerd met fijnere plantendelen en ligt tussen de waterplanten of bij water of bomen. Het mannetje verzamelt het materiaal en het vrouwtje bouwt het nest. Het wordt opgehoogd als het waterniveau stijgt. De jonge waterhoentjes van het eerste broedsel helpen bij het voeden bij het tweede legsel.

---

Familie Fazanten - Phasianidae

Korhoenders - Lyrurus tetris, Hoenders

De opvallendste vogel is de korhoen. Het nest ligt op de droge heide op een hele rustige plek. In het voorjaar verzamelen de hanen en hennen zich op de toernooivelden ook wel bolderplaatsen genoemd. De polygame korhanen voeren een baltsdans uit om de grijsbruine korhoenders te verleiden. Hun staart is als een waaier uitgespreid. 

De 6 à 10 eieren worden door het vrouwtje uitgebroed.

Jammer genoeg zijn er niet meer zoveel korhoenders. Ze krijgen niet genoeg rust met zoveel wandelaars. Als ze opgeschrikt worden tijdens het broeden, verlaten ze het nest. De kuikens kunnen dan niet meer opgroeien. 

Deze vogel is al heel lang niet meer gezien op de heide. Gelukkig dat ik zelf toch nog ooit getuige heb mogen zijn van een van de laatste daar.

Naar boven

Nog onderverdelen

Wespendief - Pernis apivorus

Roofvogels

De wespendief bezoekt de heide wel eens en vangt dan voornamelijk wespenlarven.

Roofvogels

Daar waar geen bomen staan op de heide, komt de blauwe kiekendief voor. De laatste jaren komt hij niet meer zo vaak omdat er minder insecten en reptielen voorkomen.

Groenpootruiter - Tringa nebularia, 30 cm , Waadvogel

Matkop - Parus montanus, Mezen
Snor - Locustella luscinoides, Zangers---

---

Terug

Update 21-10-2007